Ulica:

Miejscowość:

Kod pocztowy:

lubię to!
  Kontakt
   Wydawca
   Redakcja
  
  „...wszędzie tam, gdzie przerabia się drewno...”
Temat z bliska  |  Drewniane konstrukcje
Wyższa oraz bardziej jednolita wytrzymałość 
wielkość 
Na skutek intensywnego rozwoju, napędzanego z jednej strony tendencją do wznoszenia lekkich konstrukcji, zaś z drugiej strony optymalizacją wykorzystania surowca drzewnego, na rynku pojawiło się w ostatnich latach wiele nowych wyrobów i rozwiązań. W celu wyeliminowania naturalnych wad drewna, jak np. sęków, które dyskwalifikowałyby dany element z zastosowań konstrukcyjnych czy wykorzystania gorszych sortymentów, produkuje się materiały powstałe przez sklejanie różnych postaci drewna w tworzywa zwane Engineered Wood Products (EWP), najczęściej w postaci belek.
Konstruktorzy więźby dachowej budynku szkockiego parlamentu postawili na Glulam. fot. Grzegorz Kowaluk
Z założenia produkcja EWP ma na celu wytworzenie wysokojakościowych materiałów z surowców, które nie nadawałyby się do użytku z uwagi na niską jakość bądź też niewielkie wymiary. W porównaniu do konstrukcyjnego drewna litego, zwłaszcza o znacznych wymiarach, Engineered Wood Products posiadają wyższą oraz bardziej jednolitą wytrzymałość, zarówno na długości, jak i w przekroju poprzecznym. Również stabilność kształtu i wymiarów w zmiennych warunkach temperaturowo-wilgotnościowych jest znacznie poprawiona. Co ważne, w EWP wykorzystuje się drewno niespotykane w konstrukcjach drewnianych, takie jak osika, topola czy olcha. Dzięki łączeniu surowców zarówno na grubość/szerokość, jak i długość, możliwe jest uzyskanie elementów trudnych do uzyskania z drewna litego, np. o długości 20 m i więcej, a przy stosowaniu pras ciągłego działania – teoretycznie bezkońcowych.

Z desek i fornirów
Najmniej przetworzonym inżynierskim materiałem konstrukcyjnym z drewna, a przy tym najprawdopodobniej najczęściej stosowanym, jest tarcica warstwowo klejona, znana również jako Glulam. W technologii produkcji tego materiału po wyeliminowaniu wad drewna pojedyncze deski łączy się na długość na wczepy palczaste, a następnie na grubość. Przy szerokościach belek powyżej 240 mm deski łączy się również na styk na szerokość. W tej technologii możliwe jest również wykonanie elementów krzywoliniowych. Surowcem wykorzystywanym do produkcji Glulamu w Polsce jest drewno świerkowe, sosnowe lub modrzewiowe oraz żywice melaminowo-formaldehydowe lub fenolowo-rezorcynowo-formaldehydowe. Korzystny stosunek wytrzymałości do gęstości pozwala konstruować z Glulamu budowle o rozpiętościach nawet około 100 m. Innym drzewnym materiałem konstrukcyjnym jest Laminated Veneer Lumber (LVL), powstały ze spojenia arkuszy fornirów o wzajemnie równoległym układzie włókien (lub rzadziej z niektórymi warstwami stabilizującymi w układzie poprzecznym). Europejska produkcja LVL do niedawna skupiała się niemal wyłącznie w Finlandii, gdzie firma Finnforest nazwała ten produkt Kerto. W zależności od dostępności surowca, LVL wytwarza się z różnych gatunków drewna (np. brzozy, topoli, sosny, świerku, a nawet eukaliptusa czy tulipanowca). Forniry skleja się za pomocą klejów fenolowo-formaldehydowych lub melaminowo-formaldehydowych. Najczęściej produkowane grubości LVL mieszczą się w przedziale 2090 mm i długości nawet 26 m. Zdecydowana większość produkowanego LVL wykorzystywana jest do wyrobu stopek drewnianych belek dwuteowych. Według PN-EN 14279:2005 pod względem warunków użytkowania LVL dzieli się na trzy klasy: począwszy od LVL 1 przeznaczonego do użytku w warunkach suchych, a skończywszy na LVL 3 – do zastosowań zewnętrznych. Według szacunków firmy Finnforest do wytworzenia 1 m3 LVL potrzeba 2,4 m3 drewna świerkowego lub 3 m3 drewna sosnowego.

Belki i płyty
Tworzywem zbliżonym do LVL, ponieważ wyprodukowanym z pasków forniru (głównie sosny i daglezji, ale także topoli czy nawet bambusa), w układzie równoległym, z wykorzystaniem żywic fenolowo-formaldehydowych, jest Parallam PSL – Parallel Strand Lumber. Dostępne na rynku belki tego tworzywa mają grubość od 75 do 282 mm, szerokość 95-406 mm i długość do 25 m. Produktem wytworzonym w podobnej technologii, z użyciem klejów poliizocyjanianowych PMDI, jest Intrallam LSL – Laminated Strand Lumber. W tym materiale surowcem są wióry drzewne o wymiarach: szerokości od 20 do 50 mm i długości do 300 mm. Do produkcji Intrallamu LSL używa się drewna gatunków niestosowanych w konstrukcjach, takich jak osika, topola czy lipa. W zależności od postaci produktu (belka lub płyta), stosuje się go na elementy szkieletu ścian w lekkim budownictwie drewnianym lub do wyrobu stolarki budowlanej. 
Grzegorz Kowaluk
grzegorz.kowaluk@gpd24.pl

Wyższa oraz bardziej jednolita wytrzymałość 

Na skutek intensywnego rozwoju, napędzanego z jednej strony tendencją do wznoszenia lekkich konstrukcji, zaś z drugiej strony optymalizacją wykorzystania surowca drzewnego, na rynku pojawiło się w ostatnich latach wiele nowych wyrobów i rozwiązań. W celu wyeliminowania naturalnych wad drewna, jak np. sęków, które dyskwalifikowałyby dany element z zastosowań konstrukcyjnych czy wykorzystania gorszych sortymentów, produkuje się materiały powstałe przez sklejanie różnych postaci drewna w tworzywa zwane Engineered Wood Products (EWP), najczęściej w postaci belek.Z założenia produkcja EWP ma na celu wytworzenie wysokojakościowych materiałów z surowców, które nie nadawałyby się do użytku z uwagi na niską jakość bądź też niewielkie wymiary. W porównaniu do konstrukcyjnego drewna litego, zwłaszcza o znacznych wymiarach, Engineered Wood Products posiadają wyższą oraz bardziej jednolitą wytrzymałość, zarówno na długości, jak i w przekroju poprzecznym. Również stabilność kształtu i wymiarów w zmiennych warunkach temperaturowo-wilgotnościowych jest znacznie poprawiona. Co ważne, w EWP wykorzystuje się drewno niespotykane w konstrukcjach drewnianych, takie jak osika, topola czy olcha. Dzięki łączeniu surowców zarówno na grubość/szerokość, jak i długość, możliwe jest uzyskanie elementów trudnych do uzyskania z drewna litego, np. o długości 20 m i więcej, a przy stosowaniu pras ciągłego działania – teoretycznie bezkońcowych.

Z desek i fornirów
Najmniej przetworzonym inżynierskim materiałem konstrukcyjnym z drewna, a przy tym najprawdopodobniej najczęściej stosowanym, jest tarcica warstwowo klejona, znana również jako Glulam. W technologii produkcji tego materiału po wyeliminowaniu wad drewna pojedyncze deski łączy się na długość na wczepy palczaste, a następnie na grubość. Przy szerokościach belek powyżej 240 mm deski łączy się również na styk na szerokość. W tej technologii możliwe jest również wykonanie elementów krzywoliniowych. Surowcem wykorzystywanym do produkcji Glulamu w Polsce jest drewno świerkowe, sosnowe lub modrzewiowe oraz żywice melaminowo-formaldehydowe lub fenolowo-rezorcynowo-formaldehydowe. Korzystny stosunek wytrzymałości do gęstości pozwala konstruować z Glulamu budowle o rozpiętościach nawet około 100 m. Innym drzewnym materiałem konstrukcyjnym jest Laminated Veneer Lumber (LVL), powstały ze spojenia arkuszy fornirów o wzajemnie równoległym układzie włókien (lub rzadziej z niektórymi warstwami stabilizującymi w układzie poprzecznym). Europejska produkcja LVL do niedawna skupiała się niemal wyłącznie w Finlandii, gdzie firma Finnforest nazwała ten produkt Kerto. W zależności od dostępności surowca, LVL wytwarza się z różnych gatunków drewna (np. brzozy, topoli, sosny, świerku, a nawet eukaliptusa czy tulipanowca). Forniry skleja się za pomocą klejów fenolowo-formaldehydowych lub melaminowo-formaldehydowych. Najczęściej produkowane grubości LVL mieszczą się w przedziale 2090 mm i długości nawet 26 m. Zdecydowana większość produkowanego LVL wykorzystywana jest do wyrobu stopek drewnianych belek dwuteowych. Według PN-EN 14279:2005 pod względem warunków użytkowania LVL dzieli się na trzy klasy: począwszy od LVL 1 przeznaczonego do użytku w warunkach suchych, a skończywszy na LVL 3 – do zastosowań zewnętrznych. Według szacunków firmy Finnforest do wytworzenia 1 m3 LVL potrzeba 2,4 m3 drewna świerkowego lub 3 m3 drewna sosnowego.

Belki i płyty
Tworzywem zbliżonym do LVL, ponieważ wyprodukowanym z pasków forniru (głównie sosny i daglezji, ale także topoli czy nawet bambusa), w układzie równoległym, z wykorzystaniem żywic fenolowo-formaldehydowych, jest Parallam PSL – Parallel Strand Lumber. Dostępne na rynku belki tego tworzywa mają grubość od 75 do 282 mm, szerokość 95-406 mm i długość do 25 m. Produktem wytworzonym w podobnej technologii, z użyciem klejów poliizocyjanianowych PMDI, jest Intrallam LSL – Laminated Strand Lumber. W tym materiale surowcem są wióry drzewne o wymiarach: szerokości od 20 do 50 mm i długości do 300 mm. Do produkcji Intrallamu LSL używa się drewna gatunków niestosowanych w konstrukcjach, takich jak osika, topola czy lipa. W zależności od postaci produktu (belka lub płyta), stosuje się go na elementy szkieletu ścian w lekkim budownictwie drewnianym lub do wyrobu stolarki budowlanej.