Drewno, cyfryzacja i budownictwo przyszłości

Drewno, cyfryzacja i budownictwo przyszłości

Budownictwo drewniane w Europie wchodzi w nową fazę rozwoju. Rosnąca presja związana z dekarbonizacją, rozwój prefabrykacji oraz postępująca cyfryzacja procesów produkcyjnych sprawiają, że takie technologie jak CLT i GLT coraz częściej postrzegane są jako realna alternatywa dla tradycyjnego budownictwa, opartego na betonie i stali. O szansach i wyzwaniach dla budownictwa drewnianego oraz o kierunkach rozwoju światowego rynku rozmawiamy z Cliffem Changiem, dyrektorem firmy SK GLOBAL.

W Europie, a zwłaszcza w Polsce, coraz częściej mówi się o budownictwie drewnianym w kontekście strategii dekarbonizacji. Jak ocenia Pan potencjał Europy Środkowej i Wschodniej na światowym rynku CLT i GLT?

Cliff Chang:  Europa Środkowa i Wschodnia ma bardzo duży długoterminowy potencjał na rynku CLT i GLT. Region ten ma już dobrze rozwinięty przemysł drzewny, wykwalifikowaną siłę roboczą i konkurencyjne możliwości produkcyjne. Szczególnie Polska ma strategiczną pozycję dzięki silnej bazie produkcyjnej w branży meblarskiej i drzewnej. W miarę jak Europa przyspiesza realizację polityki dekarbonizacji, budownictwo z wykorzystaniem drewna inżynieryjnego będzie zyskiwać na znaczeniu. Kraje, które potrafią połączyć zrównoważoną gospodarkę leśną, automatyzację przemysłową i możliwości prefabrykacji, odegrają znaczącą rolę na rynku globalnym. Uważam, że Europa Środkowa i Wschodnia może stać się nie tylko centrum produkcyjnym, ale także centrum innowacji w zakresie systemów konstrukcji drewnianych.

Polska posiada silny sektor przetwórstwa drewna i produkcji mebli, ale budownictwo z wykorzystaniem drewna konstrukcyjnego wciąż się rozwija. Jakie warunki są niezbędne, aby kraje takie jak Polska przyspieszyły wdrażanie tej technologii?

C.Ch.:  Konieczne jest spełnienie kilku warunków. Jasne i sprzyjające przepisy budowlane dotyczące konstrukcji drewnianych muszą iść w parze z rządowymi decyzjami związanymi z celami redukcji emisji dwutlenku węgla. W tym aspekcie należy szerzyć wiedzę na temat zalet budownictwa drewnianego wśród architektów, deweloperów i władz publicznych. Rozwój lokalnych projektów demonstracyjnych i budynków użyteczności publicznej, a także inwestycje w przemysłową prefabrykację oraz produkcję CNC mogą się temu przysłużyć. Przejście to wymaga podejścia ekosystemowego. Gdy deweloperzy, organy regulacyjne, producenci i uczelnie zaczną współpracować, wdrażanie tej technologii może bardzo szybko przyspieszyć.

Wspomniał Pan o automatyzacji i technologii CNC jako kluczowych dla produkcji CLT/GLT. Jak postrzega Pan rolę Przemysłu 4.0 i sztucznej inteligencji w transformacji produkcji drewna inżynieryjnego w ciągu najbliższych pięciu lat?

C.Ch.:  Przemysł 4.0 i sztuczna inteligencja zasadniczo zmienią oblicze produkcji drewna konstrukcyjnego. W ciągu najbliższych pięciu lat zobaczymy wiele innowacyjnych zmian, takich jak: optymizację produkcji opartą na sztucznej inteligencji, systemy predykcyjnego utrzymania ruchu, monitorowanie jakości w czasie rzeczywistym, automatyczne sortowanie materiału i wykrywanie wad, integracja i płynny przepływ danych między projektowaniem a produkcją. Fabryka przyszłości będzie w dużym stopniu oparta na danych, a maszyny będą się nieustannie komunikować w całym łańcuchu produkcyjnym. Precyzja, identyfikowalność i wydajność ulegną znacznej poprawie.

Z punktu widzenia producenta maszyn, w jaki sposób technologia ewoluuje, aby wspierać nie tylko wydajność, ale także identyfikowalność, raportowanie emisji dwutlenku węgla oraz wymogi ESG?

C.Ch.:  Nowoczesne maszyny ewoluują od samodzielnych urządzeń w kierunku zintegrowanych platform cyfrowych. Dzisiejsi klienci coraz częściej wymagają identyfikowalności materiałów, monitorowania zużycia energii, raportowania śladu węglowego produkcji, integracji danych ESG oraz analizy konserwacji predykcyjnej. W rezultacie producenci maszyn muszą zapewnić nie tylko wydajność, ale także przejrzystość i analizę danych w całym procesie produkcyjnym.

Co Pana zdaniem stanowi obecnie największą barierę dla globalnego upowszechnienia budownictwa opartego na drewnie konstrukcyjnym?

C.Ch.:  Na tym etapie uważam, że największą barierą pozostaje akceptacja rynku i dostosowanie przepisów. Pod względem technologicznym branża ma już możliwości produkcji systemów CLT i GLT na dużą skalę. Jednak na wielu rynkach nadal brakuje znajomości budownictwa drewnianego, zwłaszcza wśród deweloperów, ubezpieczycieli i władz publicznych. Przepisy budowlane ewoluują, ale nie w sposób jednolity w różnych regionach. Edukacja i budowanie zaufania poprzez udane projekty są nadal niezwykle ważne.

W Europie toczy się coraz bardziej ożywiona debata na temat równoważenia rozwoju budownictwa drewnianego ze zrównoważoną gospodarką leśną. W jaki sposób branża może zapewnić, że rosnący popyt na drewno konstrukcyjne nie będzie kolidował z odpowiedzialnym leśnictwem?

C.Ch.:  Zrównoważone leśnictwo musi pozostać fundamentem budownictwa z drewna inżynieryjnego. Branża powinna skupić się na certyfikowanych systemach gospodarki leśnej oraz długoterminowym planowaniu gospodarki leśnej. Tym samym istotna jest maksymalizacja wartości pozyskanego surowca oraz lepsze wykorzystanie gatunków drewna w niższych klasach. Z całą pewnością drewno inżynieryjne nie powinno zwiększać wielkości pozyskania. Powinno poprawiać efektywność i odpowiedzialność wykorzystania zasobów drzewnych.

Jak postrzega Pan ewolucję roli hybrydowych systemów budowlanych, łączących drewno, stal i beton, w wielkoskalowych projektach?

C.Ch.:  Systemy hybrydowe będą zyskiwać na znaczeniu, zwłaszcza w dużych projektach miejskich. Każdy materiał ma bowiem swoje unikalne zalety. Drewno zapewnia zrównoważony rozwój i lekkość konstrukcji, stal – wytrzymałość na rozciąganie i duże rozpiętości, zaś beton zapewnia sztywność, izolację ogniową i nośność fundamentów. Przyszłość nie polega na całkowitym zastąpieniu jednego materiału, ale na inteligentnym łączeniu materiałów w celu optymalizacji parametrów konstrukcyjnych, środowiskowych i ekonomicznych.

Kiedy można się spodziewać, że budownictwo z drewna konstrukcyjnego stanie się konkurencyjne cenowo w stosunku do tradycyjnego betonu i stali?

C.Ch.:  Ekonomika szybko się poprawia. Chociaż koszty materiałów mogą być nadal wyższe w niektórych regionach, drewno inżynieryjne zapewnia znaczne oszczędności dzięki szybszym harmonogramom budowy, niższym kosztom fundamentów czy skróceniu czasu finansowania projektu. W miarę rozszerzania się systemu opłat za emisję dwutlenku węgla i wzrostu skali produkcji uważam, że drewno masywne stanie się szeroko konkurencyjne cenowo w ciągu najbliższych 5-10 lat, zwłaszcza w budownictwie średniopiętrowym i instytucjonalnym.

Tajwan rozwija własny ekosystem budownictwa drewnianego. Jakie wnioski z doświadczeń Tajwanu mogą być przydatne dla rynków europejskich?

C.Ch.:  Tajwan pokazuje, jak ważna jest współpraca międzybranżowa. Pomimo ograniczonych zasobów drewna krajowego Tajwan rozwinął silne kompetencje w zakresie: precyzyjnej produkcji, automatyzacji CNC, integracji cyfrowej oraz elastycznych rozwiązań inżynieryjnych. Kolejną ważną lekcją jest wartość połączenia tradycyjnej wiedzy z zakresu obróbki drewna z zaawansowaną technologią przemysłową. Tajwan pokazuje również, w jaki sposób wsparcie rządowe i projekty demonstracyjne mogą przyspieszyć wzrost zaufania rynku do budownictwa drewnianego.

Spotykamy się podczas WOOD TAIWAN 2026. Czy już dziś widzi Pan na tych targach innowacje technologiczne, które będą definiować kolejny rozdział w przemysłowym budownictwie drewnianym?

C.Ch.:  Uważam, że kilka technologii będzie definiować kolejny etap rozwoju. Widzimy już między innymi systemy produkcyjne zintegrowane ze sztuczną inteligencją, w pełni zautomatyzowane linie produkcyjne CLT/GLT, zaawansowaną robotykę CNC, niskoemisyjne i identyfikowalne systemy produkcji. Ponadto uważam, że raportowanie w zakresie zrównoważonego rozwoju i przejrzystość emisji dwutlenku węgla staną się równie ważne jak wydajność produkcji. Branża wkracza w fazę, w której cyfryzacja, zrównoważony rozwój i industrializacja będą się bardzo szybko łączyć.

Dziękuję za rozmowę.  

~Małgorzata Gackowska