Pochodzenie surowca, geolokalizacja, należyta staranność, analiza ryzyka i dokumentowanie łańcucha dostaw – EUDR wprowadza nowe wymagania dla przedsiębiorstw działających na rynku drewna i produktów z drewna. Choć terminy rozpoczęcia stosowania regulacji zostały przesunięte, dla firm z branży drzewnej nie oznacza to, że temat można odłożyć na później. To czas, który warto wykorzystać na przygotowanie organizacji, procedur i danych.
Rozporządzenie EUDR, którego celem jest ograniczenie udziału Unii Europejskiej w globalnym wylesianiu i degradacji lasów, obejmuje siedem grup surowców, wśród nich drewno oraz szereg produktów pochodnych. Produkty objęte regulacją, wprowadzane na rynek Unii Europejskiej lub z niego eksportowane, muszą spełniać określone wymagania dotyczące m.in. braku związku z wylesianiem oraz zgodności z właściwymi przepisami kraju produkcji.
Dla przemysłu drzewnego oznacza to nie tylko kolejną regulację do poznania. EUDR dotyka bowiem obszarów, które w działalności wielu przedsiębiorstw są codziennością: zakupu i sprzedaży surowca, współpracy z dostawcami, przepływu informacji w łańcuchu dostaw, dokumentowania pochodzenia produktów oraz zarządzania ryzykiem.
Nowe obowiązki, ale nie dla każdego takie same
Jednym z pierwszych wyzwań związanych z przygotowaniem do EUDR jest prawidłowe ustalenie, jaką rolę konkretne przedsiębiorstwo pełni w rozumieniu rozporządzenia i jakie obowiązki z tej roli wynikają.
Ma to szczególne znaczenie po zmianach przyjętych pod koniec 2025 roku, które uprościły część obowiązków i zmieniły ich rozłożenie pomiędzy uczestników łańcucha dostaw. Między innymi odpowiedzialność za składanie oświadczenia o należytej staranności została skoncentrowana przede wszystkim na operatorze po raz pierwszy wprowadzającym odpowiedni produkt na rynek Unii Europejskiej lub go eksportującym, a obowiązki części podmiotów działających dalej w łańcuchu zostały ograniczone.
Dlatego przygotowanie do EUDR warto rozpocząć nie od tworzenia kolejnych dokumentów, lecz od odpowiedzi na podstawowe pytania. Przedsiębiorstwo powinno przede wszystkim ustalić, czy oferowane przez nie produkty znajdują się w zakresie regulacji, jaką rolę pełni ono w łańcuchu dostaw, jakie informacje będzie musiało posiadać i przechowywać oraz które obowiązki dotyczą go bezpośrednio.
Dopiero wtedy możliwe jest budowanie rozwiązań odpowiadających rzeczywistym obowiązkom przedsiębiorstwa.
Pochodzenie drewna pod większą kontrolą
Jednym z kluczowych elementów EUDR jest identyfikowalność pochodzenia surowca.
W praktyce oznacza to konieczność uporządkowania informacji przepływających pomiędzy kolejnymi uczestnikami łańcucha dostaw. Dla podmiotów objętych odpowiednimi obowiązkami znaczenia nabierają m.in. dane dotyczące produktu i jego pochodzenia, dostawców, odbiorców oraz, tam gdzie jest to wymagane, geolokalizacji działek, z których pochodzi surowiec.
I właśnie tutaj teoria zaczyna spotykać się z praktyką.
Przedsiębiorstwo może współpracować z wieloma dostawcami, korzystać z surowca pochodzącego z różnych źródeł oraz funkcjonować w rozbudowanym łańcuchu dostaw. EUDR wymaga więc spojrzenia na istniejące procesy pod kątem tego, czy pozwalają one zebrać, zweryfikować i zachować informacje potrzebne do wykazania zgodności z regulacją.
W wielu przypadkach oznacza to konieczność uporządkowania danych, sprawdzenia źródeł informacji oraz określenia, jakie elementy obecnie funkcjonujących procedur wymagają uzupełnienia.
Należyta staranność to proces, nie jeden dokument
Ważnym elementem przygotowania do EUDR pozostaje system należytej staranności.
Nie powinien być on traktowany jako pojedynczy formularz przygotowywany przed transakcją. To proces obejmujący gromadzenie wymaganych informacji, ocenę ryzyka oraz, jeżeli jest to konieczne, działania prowadzące do jego ograniczenia.
Dla przedsiębiorstw oznacza to potrzebę przyjrzenia się nie tylko dokumentacji, ale również organizacji pracy. Istotne staje się ustalenie, kto odpowiada za pozyskiwanie poszczególnych informacji, skąd są one otrzymywane, w jaki sposób są weryfikowane oraz jak przebiega komunikacja z dostawcami i innymi uczestnikami łańcucha dostaw.
Do tego dochodzi unijny system informatyczny związany z EUDR i obsługą oświadczeń o należytej staranności. Wszystko to sprawia, że przygotowanie do nowych wymagań wykracza poza jeden dział przedsiębiorstwa. W proces mogą być zaangażowane zakupy, sprzedaż, logistyka, compliance, a także osoby odpowiedzialne za certyfikację i zarządzanie łańcuchem dostaw.
Certyfikat nie rozwiązuje całego problemu
Dla branży drzewnej szczególnie istotna jest również relacja pomiędzy EUDR a funkcjonującymi już systemami certyfikacji.
Firmy od lat pracujące w systemach takich jak FSC czy PEFC mają doświadczenie w dokumentowaniu pochodzenia surowca i zarządzaniu łańcuchem dostaw. Nie oznacza to jednak automatycznie spełnienia wszystkich wymagań wynikających z EUDR.
Istniejące systemy i procedury mogą stanowić ważny element przygotowania do nowych obowiązków, jednak każda firma powinna przeanalizować, które dane i rozwiązania można wykorzystać, a które elementy wymagają uzupełnienia lub zmiany.
W praktyce oznacza to konieczność spojrzenia na funkcjonujące już procedury z perspektywy konkretnych wymagań rozporządzenia.
Przesunięcie terminu to czas na przygotowanie, nie powód do odkładania EUDR
Po zmianach przyjętych w grudniu 2025 roku przepisy mają być stosowane od 30 grudnia 2026 r. wobec dużych i średnich operatorów, natomiast dla większości mikro- i małych operatorów termin przypada na 30 czerwca 2027 r. Szczegółowy termin zależy jednak od statusu przedsiębiorstwa i jego roli w łańcuchu dostaw.
Z perspektywy firm dodatkowe miesiące są przede wszystkim okazją do spokojnego przygotowania się.
EUDR nie zaczyna się bowiem w dniu, w którym przepisy stają się obowiązkowe. Proces przygotowania rozpoczyna się znacznie wcześniej – od analizy produktów, określenia roli przedsiębiorstwa, uporządkowania łańcucha dostaw, rozmów z kontrahentami, sprawdzenia dostępności danych i przygotowania wewnętrznych procedur.
Im bardziej rozbudowany jest łańcuch dostaw i im większa liczba produktów oraz dostawców, tym więcej czasu może wymagać przygotowanie odpowiednich procesów.
EUDR w praktyce – przygotowanie przedsiębiorstwa
Jak przełożyć wymagania rozporządzenia na codzienne funkcjonowanie przedsiębiorstwa? Jak prawidłowo określić obowiązki firmy? Jak zbudować system należytej staranności, przeprowadzać analizę ryzyka, pracować z geolokalizacją i korzystać z systemu informatycznego EUDR?
Tym zagadnieniom poświęcone będzie szkolenie „EUDR – wdrożenie oraz obowiązki i wyzwania”, które odbędzie się 30 września 2026 roku w Warszawie.
Program obejmie zarówno podstawy i aktualny zakres regulacji, jak i jej praktyczne zastosowanie. Omówione zostaną produkty i podmioty objęte EUDR, obowiązki poszczególnych uczestników rynku, system należytej staranności, oświadczenia, analiza i redukcja ryzyka, geolokalizacja, system informatyczny oraz relacja pomiędzy certyfikacją w łańcuchu dostaw a wymaganiami wynikającymi z EUDR.
Szkolenie skierowane jest do przedstawicieli przedsiębiorstw, którzy chcą wykorzystać czas pozostały do rozpoczęcia stosowania nowych wymagań na przygotowanie procesów i łańcuchów dostaw do EUDR.
Nowe obowiązki, nowe wymagania i nowe ryzyka wymagają odpowiedniego przygotowania.
Szczegóły dotyczące szkolenia oraz rejestracja dostępne są na stronie: https://powermeetings.eu/szkolenie-eudr-wylesianie-przemysl-drzewny/
~kafal
