Produkcja domu szkieletowego lub modułowego nie zaczyna się na stole montażowym. Zanim bowiem powstanie ściana, strop albo jakikolwiek moduł przestrzenny, zakład musi przygotować setki elementów konstrukcyjnych: dociąć je, oznaczyć, posegregować, ułożyć w pakiety i dostarczyć na kolejne stanowiska. W tej części procesu idealnie sprawdzają się rozwiązania Metal-Techniki – nie są „kompletną” linią do produkcji domów, ale mogą tworzyć zaplecze technologiczne niezbędne do sprawnej prefabrykacji drewnianej.
Budownictwo szkieletowe i modułowe z drewna najczęściej opisywane jest przez pryzmat używania dużych, zintegrowanych systemów, które pozwalają na pełną automatyzację produkcji. W centrum uwagi są linie do montażu ścian, stoły prefabrykacyjne, mosty obróbcze, automatyczne mocowanie poszycia, obróbka otworów i transport gotowych paneli. To jednak maszyny nie tylko potrafiące kosztować naprawdę sporo, ale też bardzo wąsko wyspecjalizowane. Dlatego warto zastanowić się nie tylko nad tym, by zautomatyzować także wcześniejsze przygotowanie surowca, ale też by inwestować w rozwiązania, które przydadzą się także w innych sytuacjach biznesowych. I tu pojawiają się technologie, które od lat rozwija Metal-Technika.
Zaplecze, nie kompletna linia
Aby zbudować dom modułowy, potrzeba konkretnych elementów – ścian, dachów itp. Ale i one potrzebują materiału – słupków, rygli, elementów wiązarów, listew montażowych czy wielu, wielu innych. Muszą mieć one zawsze właściwy wymiar, zostać przypisane do określonego zamówienia i trafić na stanowisko w odpowiedniej kolejności. Jeżeli ten etap nie działa, montaż ściany zaczyna zwalniać niezależnie od tego, jak nowoczesne jest późniejsze stanowisko prefabrykacji i jak wykwalifikowani pracują na nim ludzie.
I tu pojawia się Metal-Technika ze swoją ofertą. Jednak na samym wstępie podkreślmy – firma ta nie jest, przynajmniej na razie, producentem kompletnych linii do wytwarzania domów modułowych ani pełnych systemów do prefabrykacji ścian. Pełna linia do prefabrykacji ścian obejmuje zwykle pozycjonowanie elementów konstrukcyjnych, ich łączenie, kontrolę geometrii, aplikację płyt poszycia, obróbkę otworów okiennych i drzwiowych oraz transport gotowych paneli. Często dochodzi do tego integracja z dokumentacją projektową i oprogramowaniem produkcyjnym.
Metal-Technika oferuje swoje rozwiązania w nieco innym miejscu całego tego procesu, gdyż jej maszyny odpowiadają za przygotowanie i obsługę strumienia materiału: jego cięcie, optymalizację, odbiór elementów, sztaplowanie, paletyzację, depaletyzację, transport wewnętrzny, znakowanie oraz zbijanie powtarzalnych układów drewnianych.
Nie jest to więc gotowa linia, która „produkuje dom”, a raczej zestaw maszyn, bez których produkcja prefabrykatów może być wolniejsza, bardziej ręczna i mniej uporządkowana, a czasem całkowicie niemożliwa.
Cięcie jako pierwszy etap kontroli
Pierwszym obszarem, w którym sprawdzą się rozwiązania Metal-Techniki, jest optymalizacja surowca. W zakładzie obsługującym budownictwo drewniane optymalizerka, jak choćby z serii OWD czy Falcon, przygotowuje elementy o zadanych długościach, przeznaczone do dalszego montażu. Trzeba wszak pamiętać, że w prefabrykacji długość elementu, jak i jego jakość, nie jest wyłącznie „drobiazgiem” technicznym. Błąd na cięciu przechodzi dalej i ujawnia się dopiero przy składaniu ramy, panelu albo wiązara. Wtedy problem nie dotyczy już wyłącznie jednego kawałka drewna. Zatrzymuje kompletację, wymusza doróbkę, zakłóca kolejność pracy i angażuje ludzi przy poprawkach.
Optymalizerka istotnie ogranicza to ryzyko: tnie powtarzalnie, utrzymuje zadane wymiary, przyspiesza przygotowanie partii elementów i pozwala wyeliminować materiał, który nie powinien przejść do dalszej produkcji. A w przypadku rozwiązań Metal-Techniki pozwala zapamiętać w regułach ustawienia pod konkretnego klienta czy element. W zapleczu prefabrykacji drewnianej jest więc czymś więcej niż piłą ustawioną przed montażem – to pierwsze stanowisko porządkujące materiał pod dalszy proces produkcji. A też maszyna, którą można wykorzystywać także znacznie szerzej w pracy zakładu.
Po cięciu zaczyna się logistyka
Szybkie cięcie nie daje pełnego efektu, jeżeli elementy po wyjściu z maszyny trzeba ręcznie odbierać, odkładać, rozdzielać i ponownie kompletować.
Dlatego drugim istotnym obszarem są sztaplarki, paletyzatory i depaletyzatory. Ich zadaniem jest przejęcie tej części pracy, która w wielu zakładach nadal jest wykonywana ręcznie: odbioru elementów, układania ich w pakiety, przygotowania do magazynowania, kompletowania pod kolejne stanowisko lub rozdzielania materiału do dalszej obróbki.
W prefabrykacji drewnianej pakiet nie jest przypadkową stertą elementów, może odpowiadać konkretnemu zamówieniu, konkretnej ścianie, wiązarowi czy grupie długości albo etapowi montażu. Jeżeli elementy są źle ułożone lub pomieszane, operatorzy tracą czas jeszcze zanim rozpocznie się właściwy montaż. A tego czasu zazwyczaj brak lub… kosztuje.
Automatyczne sztaplowanie porządkuje ten odcinek procesu. Ogranicza liczbę ręcznych manipulacji, zmniejsza ryzyko pomyłek i pozwala wykorzystać wydajność wcześniejszego cięcia. W dobrze zorganizowanej produkcji element po optymalizacji nie powinien czekać w hali, aż ktoś zdecyduje, co z nim zrobić. I dlatego także tu sprawdzają się rozwiązania Metal-Techniki.
Transportery spinają pojedyncze stanowiska
Trzeba jednak sobie jasno i wyraźnie powiedzieć – osobne maszyny poprawiają wydajność tylko wtedy, gdy materiał między nimi przemieszcza się w sposób kontrolowany. W przeciwnym razie zakład zyskuje szybsze cięcie, ale traci czas na przenoszeniu, odkładaniu i ponownym szukaniu elementów.
Tu do gry wchodzą transportery taśmowe, rolkowe i układy transportu wewnętrznego. Ich rola jest technicznie prosta, ale produkcyjnie ważna. Transporter odbiera element z jednego stanowiska i przekazuje go dalej – do znakowania, sortowania, sztaplowania, zbijania albo pakietowania. Może pracować jako odcinek między optymalizerką a sztaplarką, jako bufor między operacjami albo jako część większego układu odbioru i rozdziału materiału.
W zakładzie produkującym elementy dla domów szkieletowych transport wewnętrzny ogranicza ręczne przenoszenie drewna. Porządkuje kierunek przepływu i pozwala lepiej wykorzystać stanowiska, które już pracują w hali.
To jednak nadal nie jest kompletna linia do prefabrykacji ścian, a raczej swoista infrastruktura, która decyduje, czy pojedyncze maszyny działają jako osobne wyspy, czy jako ciąg technologiczny.
Zbijanie powtarzalnych układów
Tu na scenę wkraczają zbijarki Metal-Techniki. Oczywiście, należy umieścić je w konkretnym miejscu procesu, nie zastąpią one bowiem specjalistycznej linii do montażu ścian szkieletowych. Mogą natomiast wykonywać powtarzalne operacje łączenia elementów drewnianych.
Linia do produkcji ścian odpowiada za ustawienie elementów konstrukcyjnych, kontrolę wymiarów, połączenie ramy, często również za mocowanie poszycia i dalszą obróbkę panelu. Zbijarka pracuje w nieco węższym zakresie. Jej zadaniem jest mechaniczne łączenie określonych elementów w powtarzalnym układzie. W praktyce może to dotyczyć stelaży, prostych ram, paneli pomocniczych, elementów opakowaniowych, konstrukcji drewnianych o stałej geometrii lub komponentów, które później trafiają do większego systemu montażowego.
Dla producenta prefabrykatów drewnianych taka maszyna ma sens tam, gdzie powtarza się ta sama operacja zbijania i gdzie ręczna praca ogranicza wydajność. Nie jest rozwiązaniem do pełnego montażu ściany domu, ale może przejąć część prostych, powtarzalnych czynności wykonywanych przed montażem zasadniczym albo poza nim.
Znakowanie elementów eliminuje chaos
Im większa liczba podobnych detali, tym większe znaczenie ma identyfikacja. To prawda, o której przekonuje się coraz większa liczba producentów, którzy wiedzą, że obecny system sprzedaży wymaga częstych zmian produktowych i elastyczności. W produkcji domów szkieletowych wiele elementów ma zbliżone przekroje i różni się długością, pozycją w konstrukcji albo przypisaniem do zamówienia. Bez wyraźnego i jednoznacznego oznaczenia łatwo o pomyłkę. Element przeznaczony do jednej ściany może trafić do innego pakietu. Operator traci czas na sprawdzanie długości. Montaż czeka na brakujący detal, który fizycznie znajduje się w hali, ale został źle odłożony. Dlatego znakowanie jest jednym z najważniejszych uzupełnień cięcia i sortowania. Integracja maszyn firmy Metal-Technika ze znakowaniem oferowanym przez EBS InkJet Systems pozwala nanosić na element informacje potrzebne w dalszym procesie: numer zamówienia, pozycję elementu, długość, oznaczenie montażowe, symbol pakietu albo inne dane ustalone przez zakład. To prosta funkcja, ale w prefabrykacji bardzo praktyczna – oznaczony element szybciej trafia do właściwego pakietu i łatwiej przechodzi przez kolejne stanowiska. Znakowanie ogranicza zależność od pamięci operatora i ręcznego opisywania materiału.
Gdzie jest granica zastosowania?
Granica ta jest niezwykle czytelna: optymalizerka, sztaplarka, transporter, system znakowania czy zbijarka nie tworzą samodzielnie kompletnej linii do budowy domu modułowego. Nie wykonują całego procesu montażu ściany, nie zastępują wyspecjalizowanych stołów prefabrykacyjnych i nie przejmują pełnej kontroli nad geometrią panelu. Wykonują jednak operacje, bez których produkcja prefabrykatów drewnianych szybko staje się pracochłonna i podatna na błędy.
To właśnie ten obszar należy przypisać Metal-Technice: nie montaż gotowego domu, lecz przygotowanie elementów i organizacja przepływu materiału przed montażem oraz wokół niego. Firma może dostarczać maszyny, które pracują na zapleczu producenta domów szkieletowych, wiązarów, paneli lub innych drewnianych komponentów konstrukcyjnych. Metal-Technika wpisuje się właśnie w ten fragment procesu. Nie jako producent kompletnej linii do domów modułowych, lecz jako dostawca maszyn budujących technologiczne zaplecze takiej produkcji. Metal-Technika ma także bogate doświadczenie oraz pełne zaplecze techniczne w produkcji i dostarczaniu kompletnych linii KVH oraz BSH. Swoją ofertę rozwija dwutorowo – obok zaawansowanych maszyn dostarcza również autorskie rozwiązania cyfrowe. Obecnie rozwija system informatyczny dedykowany do automatycznego przesyłania danych i precyzyjnej kompletacji zamówień, co znacznie usprawnia i przyspiesza proces produkcji domów.
~Bartosz Szpojda
