Podczas konferencji „Smart WOOD” Marcin Raczyk, dyrektor MOLDOW Polska wygłosił wykład poświęcony efektywności energetycznej systemów odpylania w zakładach drzewnych i meblarskich. Temat ten znajduje się dziś w centrum dyskusji o kosztach produkcji, efektywności operacyjnej i zrównoważonym rozwoju.
Już na początku swojego wystąpienia Marcin Raczyk podkreślił, że instalacje odpylania należą do najbardziej energochłonnych systemów w zakładach przetwórstwa drewna.
– Instalacje odpylania zawsze są energochłonne, bo w klasycznym podejściu pracują na 100 proc. wydajności – niezależnie od tego, czy wszystkie maszyny faktycznie pracują – mówi Marcin Raczyk, dyrektor MOLDOW Polska.
W praktyce oznacza to, że nawet do 35 proc. całkowitego zużycia energii w zakładzie może być związane z odpylaniem. W warunkach rosnących cen energii i presji na redukcję emisji CO2 optymalizacja tego obszaru staje się jednym z kluczowych wyzwań technologicznych.
Inteligentne zarządzanie energią z ENSACO®
Odpowiedzią Moldow na ten problem jest ENSACO®, czyli zaawansowany system sterowania instalacjami odpylania, określany przez producenta jako „odpylanie na żądanie”.
– System monitoruje rzeczywistą aktywność maszyn i na tej podstawie dynamicznie reguluje wydajność instalacji. Energia wykorzystywana jest wyłącznie wtedy, gdy zachodzi realna potrzeba odsysania pyłu. W skrócie – odpylamy tylko tam, gdzie jest to w danym momencie potrzebne – wyjaśnia Raczyk.
Od systemu sterowania do koncepcji energetycznej
System ENSACO® nie powstał od zera – to efekt wieloletnich prac rozwojowych MOLDOW. Pierwszy system zarządzania energią firma opracowała już w 2011 roku.
– Podkreślam to, bo to najstarszy tego typu system dostępny na rynku – zaznacza dyrektor MOLDOW Polska. – Kolejne wdrożenia, m.in. w duńskim przemyśle meblarskim w 2015 roku, potwierdziły skuteczność rozwiązania. Najnowsza, trzecia generacja ENSACO®, wprowadzona w 2023 roku, przynosi jeszcze większe efekty, a sam system został rozszerzony o dodatkowe koncepcje oszczędzania energii.
To istotna zmiana podejścia. ENSACO® nie jest dziś wyłącznie systemem sterowania – to kompleksowe narzędzie optymalizacji energetycznej, które obejmuje: analizę istniejącej instalacji odpylania, identyfikację potencjalnych oszczędności, rekomendacje modernizacyjne oraz przygotowanie biznesowego uzasadnienia inwestycji.
– Zaczynamy od przeglądu całego systemu odpylania. Identyfikujemy możliwości i ograniczenia, a następnie przygotowujemy business case – klient dokładnie widzi koszty inwestycji i czas zwrotu – podkreśla prelegent.
Jak działa odpylanie na żądanie?
System ENSACO® opiera się na zbieraniu danych procesowych bezpośrednio z maszyn. W standardowym modelu analizowane są trzy kluczowe sygnały: czy maszyna jest włączona, czy podaje materiał, czy faktycznie prowadzi obróbkę.
Dopiero po spełnieniu tych warunków uruchamiane jest odpylanie i otwierane są zasuwy. Każda maszyna wyposażona jest w zasuwę z napędem pneumatycznym, sterowaną centralnie. System komunikuje się z szafą sterującą, która odwzorowuje rzeczywisty układ instalacji i pozwala operatorowi na bieżącą kontrolę jej pracy.
Bezpieczeństwo jako priorytet
Choć redukcja zużycia energii jest kluczowa, MOLDOW konsekwentnie stawia na bezpieczeństwo jako nadrzędny priorytet.
– Zamykając część zasuw, ograniczamy przepływ powietrza, dlatego ENSACO® stale kontroluje prędkości przepływu w rurociągach. Jeśli są zbyt niskie, system automatycznie otwiera zasuwy, aby oczyścić instalację – wyjaśnia prelegent.
Takie podejście eliminuje ryzyko zapychania systemu i zapewnia stabilną, bezpieczną pracę instalacji.
Dane, które pracują dla produkcji
ENSACO® pełni jednocześnie funkcję zaawansowanego systemu analitycznego. Gromadzone dane pozwalają nie tylko na optymalizację zużycia energii, ale również na poprawę efektywności całej produkcji. System oferuje m.in.: monitoring zużycia energii na poziomie komponentów, analizę czasu pracy maszyn, szczegółowy rejestr błędów i ostrzeżeń, oś czasu zdarzeń, funkcje predykcyjnego utrzymania ruchu.
– Klient otrzymuje pełny obraz funkcjonowania swojej produkcji – wie, które maszyny pracują najintensywniej i gdzie pojawiają się straty – podkreśla dyrektor MOLDOW Polska.
Dane są archiwizowane nawet przez 5 lat, a system – dzięki integracji z siecią zakładową – umożliwia również zdalny monitoring i wsparcie techniczne online.
ENSACO® może być wdrażany zarówno jako moduł do istniejących instalacji, jak i jako element kompletnych systemów MOLDOW – niezależnie od tego, czy są to instalacje nadciśnieniowe, czy podciśnieniowe.
Nowa generacja systemu wyróżnia się także intuicyjnym interfejsem użytkownika, odwzorowującym rzeczywisty układ fabryki. Aplikacja oparta na systemie Windows oraz dożywotnie aktualizacje oprogramowania czynią z ENSACO® rozwiązanie przyszłościowe, gotowe na dalszy rozwój zakładów produkcyjnych.
Skala oszczędności potwierdzona w praktyce
Najważniejszym argumentem pozostają jednak konkretne wyniki wdrożeń. Jak wskazał Marcin Raczyk:
– U litewskiego producenta mebli osiągnęliśmy redukcję zużycia energii na poziomie 62 proc. Również w Polsce system przynosi wymierne efekty: w firmie Mardom – 40 proc. oszczędności i zwrot inwestycji w 7 miesięcy, w zakładzie STEICO – 35 proc. redukcji zużycia energii. W przypadku kompleksowego podejścia – obejmującego także modernizację elementów instalacji – oszczędności mogą sięgać nawet 80 proc.
Warto podkreślić, że w obu realizacjach w Polsce ENSACO® został zintegrowany z istniejącymi instalacjami, bez konieczności budowy systemu od podstaw.
Nowy standard w odpylaniu
Podsumowując, ENSACO® łączy w sobie funkcje sterowania, analityki i doradztwa energetycznego, tworząc spójny system zarządzania jednym z najbardziej energochłonnych obszarów produkcji.
– W praktyce oznacza to zmianę paradygmatu: od ciągłej pracy „na pełnej mocy” do inteligentnego, elastycznego systemu reagującego na rzeczywiste potrzeby. „Odpylanie na żądanie” przestaje być innowacją – staje się nowym standardem efektywnego i odpowiedzialnego energetycznie przemysłu drzewnego – konkluduje Marcin Raczyk.
~gac
