Certyfikacja FSC jest obecna w Polsce od prawie trzech dekad. W tym czasie wyrosła na jedno z kluczowych narzędzi, które wspiera polskich przedsiębiorców w wykazaniu zaangażowania w odpowiedzialną gospodarkę leśną, a także ułatwia im dostęp do światowych rynków.
Certyfikacją gospodarki leśnej FSC w Polsce objęte są obecnie lasy o łącznej powierzchni 4,94 mln ha (stan na 22 sierpnia br.), co stanowi 53 proc. całkowitego obszaru leśnego w naszym kraju. W ostatnich miesiącach odsetek ten wyraźnie wzrósł – głównie za sprawą kolejnych regionalnych dyrekcji Lasów Państwowych, które pomyślnie przeszły audyty i spełniły wymagania niezbędne do uzyskania certyfikatu. Obecnie certyfikat FSC posiada 10 spośród 17 regionalnych dyrekcji LP, a także dwa Leśne Zakłady Doświadczalne: w Siemianicach i Murowanej Goślinie. Równolegle w Polsce działają również 2244 certyfikaty FSC CoC (Chain of Custody, czyli łańcucha pochodzenia produktu), z których korzystają firmy przemysłu drzewnego. Od kilku lat liczba ta utrzymuje się na stabilnym, zbliżonym poziomie.
Polska jest jednym z najważniejszych krajów w certyfikowanych łańcuchach dostaw na świecie. Nasz kraj zajmuje 6. miejsce na świecie pod względem powierzchni certyfikowanych lasów, ustępując takim krajom, jak Kanada (45 mln ha lasów certyfikowanych FSC), Szwecja (18,9 mln ha), Stany Zjednoczone (14,6 mln ha), Turcja (11,2 mln ha) i Brazylia (9,4 mln ha). Polska zajmuje też 5. miejsce na świecie pod względem liczby certyfikatów dla przetwórców drewna. Ustępujemy tylko Chinom (26 150 certyfikatów FSC CoC), Włochom (3833), Wielkiej Brytanii (2258) i Japonii (2252), a wyprzedzamy takie kraje, jak Niemcy, Stany Zjednoczone czy Wietnam.
Tak wysoka pozycja Polski jest możliwa dzięki zaangażowaniu wielu zarządców lasów, którzy od lat 90. pomyślnie wdrażają wysokie wymagania standardów FSC dla gospodarki leśnej, a także dzięki zaufaniu i zaangażowaniu firm z łańcuchów dostaw w przemyśle drzewnym.
FSC pomaga firmom w przygotowaniu się do EUDR
Dużymi krokami zbliża się termin, w którym zacznie obowiązywać EUDR, czyli Rozporządzenie UE przeciwko wylesianiu. Według szacunków rządu, nowe prawo obejmie blisko 120 tys. podmiotów w Polsce. EUDR zacznie obowiązywać od 30 grudnia 2025 r., a dla części mikro i małych przedsiębiorców – od 30 czerwca 2026 roku.
W lipcu 2025 r. Parlament Europejski zagłosował przeciwko przyjęciu systemu klasyfikacji ryzyka krajów, zaproponowanego przez Komisję Europejską dla EUDR. Choć na ten moment Komisja Europejska nie wydała komunikatu w sprawie głosowania i nie podjęła żadnych decyzji, to głosowanie wprowadziło dużą niepewność wśród podmiotów objętych EUDR.
FSC wspiera polskie firmy z branży drzewnej w zrozumieniu i przygotowaniu się do wdrożenia nowych wymogów. Robi to zarówno podczas wydarzeń i targów branżowych, jak i za pomocą swoich kanałów komunikacji. W webinarze zorganizowanym przez FSC Polska w maju br. udział wzięło ponad 800 uczestników, którzy mogli dowiedzieć się więcej o EUDR i narzędziach opracowanych przez FSC dla zgodności z nowym rozporządzeniem.
Kolejny webinar, przeprowadzony przez FSC Polska w sierpniu br., również zgromadził bardzo duże grono przedstawicieli firm zainteresowanych tym tematem. Podczas spotkania Jakub Wicher, koordynator FSC ds. zrównoważonego łańcucha dostaw, dokładnie wyjaśnił bieżącą sytuację, potencjalne konsekwencje głosowania Parlamentu Europejskiego z 25 lipca br. oraz przedstawił rekomendacje dalszych działań dla firm.
Posiadacze certyfikatów i licencji promocyjnych FSC mają do dyspozycji zestaw bezpłatnych rozwiązań i narzędzi opracowanych przez FSC. Dzięki tym narzędziom mogą w łatwiejszy sposób gromadzić i zarządzać danymi pozyskanymi zgodnie z EUDR, a także sprawniej raportować do organów właściwych. Większość tych rozwiązań jest przeznaczona dla firm, które już funkcjonują w systemie FSC, ale niektóre z tych narzędzi – takie jak oceny ryzyka – mogą być wykorzystane przez każdą firmę, nawet niecertyfikowaną.
Wszystkie informacje o rozwiązaniach FSC dla EUDR oraz materiały z dotychczas przeprowadzonych webinarów znajdują się na stronie FSC poświęconej EUDR (pl.fsc.org/ EUDR).
FSC przeszkoliło już ponad 1100 leśników w całym kraju
W październiku 2024 r. wszedł w życie nowy Krajowy Standard Gospodarki Leśnej FSC. W jeszcze większym stopniu promuje on zrównoważone zarządzanie lasami, wzmacnia ochronę bioróżnorodności, a także dąży do poprawy warunków pracy osób zatrudnionych w lasach. Okres przejściowy obowiązuje do 30 września 2025 r.
Oznacza to, że do tego czasu zarządcy certyfikowanych lasów, aby utrzymać certyfikat, powinni wdrożyć jego wymagania i przejść audyt. Z powodzeniem taki audyt przeszła dotychczas większość posiadaczy certyfikacji gospodarki leśnej FSC w naszym kraju, a kolejne audyty są zaplanowane do końca września.
Od momentu publikacji nowego standardu zespół FSC Polska prowadzi działania informacyjne skierowane do zarządców lasów. Jednym z głównych elementów tych działań są warsztaty prowadzone przez dr. inż. Marka Rzońcę, koordynatora ds. leśnictwa w FSC Polska, dla zarządców lasów, którzy wyrazili chęć dokładnego zapoznania się z treścią standardu. Warsztaty są prowadzone nieodpłatnie i są skierowane zarówno do zarządców, którzy posiadają certyfikat FSC, jak i do tych, którzy dopiero planują ubieganie się o certyfikat.
Dotychczas warsztaty zostały przeprowadzone dla zarządców lasów z LZD Murowana Goślina oraz 13 RDLP w: Białymstoku, Gdańsku, Katowicach, Krośnie, Lublinie, Pile, Poznaniu, Radomiu, Szczecinie, Szczecinku, Toruniu, Wrocławiu i Zielonej Górze. Od chwili publikacji nowego standardu FSC i rozpoczęcia cyklu warsztatów, udział w nich wzięło łącznie ponad 1100 leśników.
W spotkaniach liczny udział wzięli zarówno przedstawiciele kierownictwa, jak i pracownicy nadleśnictw, w tym osoby odpowiedzialne za temat certyfikacji. Podczas warsztatów uczestnicy poznają elementy nowego standardu gospodarki leśnej i dowiadują się, jak należy go odczytywać. Szczegółowo omawiana jest również większość wymogów standardu.
W ramach działań informacyjnych o nowym standardzie FSC dla Polski, w 2025 r. planowane są także szkolenia dla reprezentantów zakładów usług leśnych i organizacji pozarządowych.
Strategiczne spotkanie
W czerwcu 2025 r. w Warszawie odbyło się 102. posiedzenie Rady Dyrektorów FSC. Rada Dyrektorów jest najwyższym organem decyzyjnym FSC po Zgromadzeniu Ogólnym. Rada regularnie spotyka się, aby podejmować kluczowe decyzje związane z kierunkiem rozwoju organizacji i systemu certyfikacji FSC. Tym razem jako miejsce jej obrad została wybrana Warszawa. W obradach udział wzięła m.in. dyrektor generalna FSC International dr Subhra Bhattacharjee.
Jednym z kluczowych punktów spotkania była prezentacja Jerzego Fijasa, zastępcy dyrektora generalnego Lasów Państwowych, który przedstawił najważniejsze wyzwania, z jakimi mierzą się polscy leśnicy. Opowiedział on o historii Lasów Państwowych, a także szczegółowo przedstawił najważniejsze wyzwania, z jakimi mierzą się obecnie polscy leśnicy. Dyrektor zaprezentował również korzyści i koszty związane z certyfikacją FSC. Zarówno przedstawiciele FSC, jak i Lasów Państwowych podkreślili otwartość na kontynuację trwającej niemal 30 lat współpracy – od 1996 r., kiedy to pierwsza jednostka Lasów Państwowych (RDLP w Gdańsku) uzyskała certyfikat FSC.
Rada Dyrektorów FSC spotkała się też z kluczowymi interesariuszami FSC w Polsce. W spotkaniu wzięli udział przedstawiciele przemysłu drzewnego, organizacji pozarządowych, jednostek certyfikujących, pracowników leśnych oraz zarządców lasów, którzy dzielili się swoimi opiniami na temat systemu FSC oraz pomysłami na jego usprawnienie.
Rada oraz przedstawiciele FSC mieli okazję odwiedzić lasy certyfikowane FSC, zarządzane przez RDLP w Białymstoku. Wizyta umożliwiła bezpośrednie zapoznanie się z pozytywnym wpływem certyfikacji FSC na bioróżnorodność, lokalne społeczności i zrównoważone zarządzanie lasami. Uczestnicy odwiedzili nadleśnictwa Pisz i Nowogród oraz rozmawiali z lokalnymi leśnikami, którzy przedstawili praktyczne aspekty wdrażania standardów FSC.
Spotkanie Rady Dyrektorów i władz FSC w Warszawie było doskonałą okazją do poznania wyzwań stojących przed leśnictwem w Europie Środkowej oraz do podkreślenia dobrych praktyk w zarządzaniu lasami w tym regionie.
Głos FSC na wielu forach
Przedstawiciele FSC są obecni na wielu wydarzeniach, gdzie prowadzone są najważniejsze dyskusje na temat odpowiedzialnej gospodarki leśnej i przyszłości polskiego sektora leśno-drzewnego. Podczas Zimowej Szkoły Leśnej, FSC zabrało głos w debacie, prezentując certyfikację FSC jako narzędzie pomocne w adaptacji gospodarki leśnej do zmian środowiskowych i społecznych. Przedstawiciele FSC wzięli również aktywny udział w 4. Forum Przemysłu Drzewnego, podczas którego m.in. zaprezentowali, jak certyfikacja wspiera firmy w spełnianiu wymogów EUDR.
Z kolei już we wrześniu będzie można spotkać przedstawicieli FSC Polska na targach DREMA w Poznaniu (pawilon nr 4, stoisko nr 12) oraz na wydarzeniach towarzyszących targom – konferencji KOOPDREW i Kongresie Meblarskim. Oprócz tego FSC wystąpi z prelekcją na XXI Konferencji i Wystawie PROGRESS 2025, organizowanej przez Stowarzyszenie Papierników Polskich. Wydarzenie odbędzie się 23-25 września w Łodzi.
Przyszłość certyfikacji FSC
Ostatnie miesiące potwierdzają, że certyfikacja FSC jest postrzegana przez wielu zarządców lasów i firmy przemysłu drzewnego jako ważne narzędzie do wykazania, że prowadzą swoje działania w sposób odpowiedzialny, z poszanowaniem środowiska i lokalnych społeczności.
Certyfikacja staje się również coraz ważniejszym narzędziem w obliczu kolejnych regulacji na poziomie Unii Europejskiej i globalnych. Te regulacje wymagają od firm, żeby starannie weryfikowały źródła pochodzenia surowca, wykazywały poszanowanie praw człowieka i praw pracowniczych, a także aby ich oświadczenia o zrównoważonym charakterze produktów lub usług miały pokrycie w rzeczywistości. Regularne audyty wykonywane przez niezależne firmy certyfikujące i raporty z nich mogą być bardzo ważnym środkiem do spełnienia tych wymagań. System certyfikacji FSC śledzi dynamicznie zmieniające się otoczenie regulacyjne i rozwija się tak, żeby jak najlepiej pomagać firmom w adaptacji do nowych wymagań. Może być dużym wsparciem zarówno dla małych, jak i dużych przedsiębiorców.
~artykuł promocyjny
