Drewno jest jednym z najważniejszych surowców polskiej gospodarki. Dla przemysłu drzewnego stanowi podstawę produkcji i rozwoju, a dla wielu innych sektorów – bezpośrednio lub poprzez produkty uboczne i pozostałości – również ma istotne znaczenie. Jednocześnie biomasa drzewna pozostaje częścią rynku paliw dla energetyki i ciepłownictwa. Jeden surowiec odpowiada więc na wiele potrzeb. Pytanie brzmi, jak znaleźć między nimi równowagę?
Dla przemysłu drzewnego stabilny dostęp do drewna o odpowiedniej jakości i w przewidywalnej cenie jest jednym z podstawowych warunków prowadzenia działalności.
Od dostępności surowca zależą możliwości produkcyjne przedsiębiorstw, ich konkurencyjność, decyzje inwestycyjne oraz zdolność do planowania rozwoju w perspektywie kolejnych lat.
Znaczenie krajowej bazy surowcowej jest przy tym ogromne. Lasy Państwowe pozostają zdecydowanie największym dostawcą drewna na polski rynek, a zdecydowana większość pozyskiwanego przez nie surowca trafia do przedsiębiorców.
Jednocześnie o dostępności drewna coraz trudniej rozmawiać wyłącznie z perspektywy jednej branży.
Przemysł tartaczny, meblarski, płytowy, celulozowo-papierniczy czy opakowaniowy mają swoje potrzeby. Z drugiej strony transformacja sektora energetycznego sprawia, że biomasa pozostaje elementem miksu paliwowego części energetyki i ciepłownictwa.
Do tego dochodzą producenci pelletu, firmy zajmujące się przetwarzaniem biomasy, transportem i logistyką oraz cały rynek produktów ubocznych i pozostałości powstających przy przerobie drewna.
Wszystkie te sektory funkcjonują na jednym rynku, a decyzje podejmowane w jednym jego obszarze coraz częściej wpływają na pozostałe.
Nie każde drewno jest takim samym surowcem
To być może jedna z najważniejszych kwestii w całej dyskusji.
Mówiąc o „drewnie”, często wrzuca się do jednego worka surowiec o bardzo różnych parametrach, jakości i możliwościach wykorzystania. Tymczasem inne wymagania ma tartak, inne producent płyt czy papieru, a jeszcze inne instalacja wykorzystująca biomasę do produkcji ciepła lub energii.
Dlatego pytanie: Czy drewna wystarczy dla wszystkich? warto uzupełnić o kolejne: Jakiego drewna i do jakiego zastosowania?
Właśnie tutaj coraz większego znaczenia nabiera efektywne gospodarowanie surowcem oraz poszukiwanie takiego modelu jego wykorzystania, który pozwala możliwie długo zachować wartość materiałową drewna, a jednocześnie racjonalnie zagospodarować produkty uboczne i pozostałości.
Najpierw materiał, a energia jako element całego łańcucha
Kierunek zmian w europejskich regulacjach jest czytelny: coraz większy nacisk kładziony jest na efektywne i kaskadowe wykorzystanie surowca drzewnego.
Również w Polsce w ostatnich latach zmieniały się przepisy dotyczące drewna energetycznego i zasad jego wykorzystania. Od września 2025 r. obowiązują przepisy określające cechy jakościowo – wymiarowe drewna energetycznego.
Nie chodzi jednak o rozstrzyganie szczegółowych konsekwencji poszczególnych regulacji. Z punktu widzenia rynku ważniejszy wydaje się kierunek zmian:
pełnowartościowy surowiec powinien być wykorzystywany tam, gdzie może tworzyć największą wartość, a cały dostępny zasób – możliwie efektywnie.
Takie podejście nie musi oznaczać wyłącznie konfliktu pomiędzy przemysłem a energetyką.
Może również otwierać przestrzeń do współpracy.
To, co powstaje w jednym sektorze, może znaleźć zastosowanie w drugim
Przerób drewna nie kończy się na produkcie podstawowym. W procesach produkcyjnych powstają produkty uboczne i pozostałości, które mogą być wykorzystywane w kolejnych procesach technologicznych, a część odpowiednich strumieni może znaleźć również zastosowanie energetyczne.
Właśnie tutaj warto spojrzeć na rynek szerzej – nie tylko przez pryzmat konkurencji o surowiec, ale przez cały łańcuch jego wykorzystania.
Jak najlepiej wykorzystać drewno? Jak najdłużej zachować jego wartość materiałową? Które strumienie mogą zostać ponownie wykorzystane lub przetworzone? A które, po wykorzystaniu innych możliwości, mogą racjonalnie służyć produkcji energii?
Takie spojrzenie nie sprawi, że konkurencja pomiędzy sektorami zniknie. Pozwala jednak znacznie precyzyjniej określić, o jaki surowiec rzeczywiście konkurują poszczególne branże, a gdzie ich potrzeby mogą się wzajemnie uzupełniać.
Dostępność to nie tylko ilość
Sama ilość dostępnego surowca to zresztą tylko część problemu. Dla przedsiębiorstwa przemysłowego, producenta biomasy, ciepłowni czy instalacji energetycznej surowiec musi być dostępny w odpowiedniej jakości, lokalizacji, terminie i cenie.
Dochodzi transport, logistyka, sezonowość, możliwości magazynowania, warunki kontraktowania oraz przewidywalność podaży.
Dlatego rozmowa o bezpieczeństwie surowcowym coraz częściej wykracza poza pytanie o wielkość pozyskania.
Pojawiają się kolejne kwestie: jak zabezpieczyć stabilność dostaw, jak planować je w dłuższej perspektywie, jaką rolę mogą odgrywać alternatywne źródła biomasy, gdzie jest miejsce dla importu oraz jak efektywniej wykorzystywać krajowe zasoby?
I przede wszystkim – jak robić to tak, aby rozwój jednego sektora nie odbywał się kosztem możliwości rozwoju drugiego?
Przemysł kontra energetyka? To zbyt proste
Dyskusję o wykorzystaniu drewna bardzo łatwo sprowadzić do dwóch stron: przemysł drzewny kontra energetyka.
Tyle że rzeczywistość jest dużo bardziej złożona. Przemysł drzewny potrzebuje stabilnego dostępu do surowca, aby produkować, inwestować i zachować konkurencyjność. Energetyka i ciepłownictwo potrzebują z kolei stabilnych źródeł paliw pozwalających na transformację istniejących systemów. Producenci i dostawcy biomasy potrzebują przewidywalnego rynku.
Wszystkie te sektory potrzebują również stabilnych warunków, które pozwolą planować działalność i inwestycje na lata, a nie tylko na kilka kolejnych miesięcy.
Dlatego najważniejsze pytanie być może wcale nie brzmi: Komu powinno przypaść drewno?
Znacznie ważniejsze wydaje się pytanie: Jak wykorzystać dostępny surowiec tak, aby pogodzić potrzeby różnych sektorów i osiągnąć możliwie największą wartość gospodarczą, środowiskową i energetyczną?
Same regulacje nie wystarczą. Potrzebna jest również rozmowa pomiędzy branżami – nie o sobie, ale ze sobą.
Jeden surowiec. Wiele potrzeb. Wspólna rozmowa.
Właśnie dlatego temat dostępności biomasy i surowca drzewnego będzie jednym z ważnych punktów XVI jesiennego Forum Biomasy i RDF w Ciepłownictwie, Energetyce i Przemyśle, które odbędzie się 22-23 października 2026 roku we Wrocławiu.
Podczas panelu „Czy biomasy i surowca drzewnego wystarczy dla wszystkich? Jak pogodzić potrzeby różnych sektorów gospodarki?” organizatorzy chcą zestawić różne perspektywy i doświadczenia przedstawicieli przemysłu drzewnego, energetyki, ciepłownictwa oraz rynku biomasy.
Bo choć potrzeby poszczególnych sektorów są różne, surowiec i rynek pozostają wspólne.
Dlatego zamiast rozmawiać o sobie osobno, przedstawiciele różnych branż będą rozmawiać ze sobą. Osoby zainteresowane udziałem w branżowej rozmowie i dyskusji mogą dołączyć do wydarzenia 22-23 października 2026 roku we Wrocławiu.
Szczegóły i rejestracja dostępne są pod linkiem: https://powermeetings.eu/forum-technologi-w-cieplownictwie-energetyce-spalanie-biomasy/
~kafal
