Gelephu International Airport w Bhutanie, zaprojektowane przez pracownię Bjarke Ingels Group, zostało docenione podczas World Architecture Festival 2025. Projekt otrzymał tytuł Future Project of the Year oraz nagrody w kategoriach infrastruktury i tożsamości kulturowej, zwracając uwagę konsekwentnym wykorzystaniem drewna i silnym odniesieniem do lokalnego dziedzictwa architektonicznego.
World Architecture Festival odbył się w listopadzie w Miami Beach Convention Center i jak co roku zgromadził projekty z całego świata – od zrealizowanych obiektów po wizje przyszłych inwestycji. W tegorocznej edycji oceniano setki realizacji, jednak to właśnie projekt lotniska w Bhutanie wyróżnił się spójnym połączeniem infrastruktury, krajobrazu i lokalnej kultury. Jury doceniło nie tylko formę architektoniczną, ale także sposób, w jaki budynek opowiada o miejscu, w którym powstanie.
Architektura zakorzeniona w kulturze i krajobrazie
Gelephu International Airport zaprojektowano jako obiekt głęboko osadzony w dziedzictwie Bhutanu. Jego konstrukcja opiera się na modułowym systemie z drewna klejonego, pozyskiwanego lokalnie i w sposób zrównoważony. Diagridowa struktura dachu i elewacji została wzbogacona o ręcznie rzeźbione detale wykonane przez lokalnych artystów, co nadaje budynkowi charakter rzadko spotykany w obiektach infrastrukturalnych.
Kolorowe ornamenty i malowane elementy konstrukcyjne nawiązują do tradycyjnych filarów Kachen, obecnych w bhutańskiej architekturze od wieków. W lokalnej kulturze pełnią one nie tylko funkcję nośną, ale także symboliczną, odnosząc się do duchowości, harmonii i relacji człowieka z naturą. Te motywy zostały świadomie przeniesione do projektu lotniska, które ma być pierwszym kontaktem podróżnych z krajem.
Bryła obiektu została tak ukształtowana, aby wpisywała się w otaczający krajobraz. Rytmiczne, falujące linie dachu przywodzą na myśl łańcuch górski, charakterystyczny dla regionu. Zamiast dominować nad otoczeniem, budynek stapia się z nim wizualnie, tworząc wrażenie spokoju i ciągłości między architekturą a naturą. Dzięki temu lotnisko bardziej kojarzy się z obiektem wypoczynkowym niż z typowym terminalem lotniczym.
Drewno, elastyczność i wizja przyszłości
Istotnym elementem projektu jest jego długofalowa funkcjonalność. Gelephu International Airport powstaje jako część szerszego planu urbanistycznego Gelephu Mindfulness City – nowej dzielnicy zaprojektowanej przez Bjarke Ingels Group we współpracy z firmami Arup i Cistri. W związku z przewidywanym rozwojem regionu lotnisko zaprojektowano w sposób umożliwiający łatwą rozbudowę.
Modułowe, drewniane ramy konstrukcyjne są od siebie niezależne, co pozwala na ich demontaż, przestawianie lub ponowne wykorzystanie w przyszłości. To podejście wpisuje się w ideę architektury cyrkularnej i pokazuje, że nawet duże obiekty infrastrukturalne mogą być projektowane z myślą o elastyczności i ograniczaniu śladu środowiskowego.
Warto również zaznaczyć, że przy projekcie współpracowali specjaliści związani z lotniskiem Changi w Singapurze, wielokrotnie uznawanym za wzór w zakresie funkcjonowania portów lotniczych. Ich doświadczenie w planowaniu przepływów pasażerskich i logistyki uzupełnia koncepcję BIG o wymiar operacyjny, równoważąc ekspresyjną formę architektoniczną. Planowane do realizacji do 2029 r. Gelephu International Airport jest przykładem infrastruktury, która nie rezygnuje z ambicji estetycznych ani kulturowych. To lotnisko, które nie tylko obsługuje ruch pasażerski, ale także opowiada historię miejsca, materiału i ludzi. Nagrody World Architecture Festival potwierdzają, że taka wizja ma dziś realną wartość w globalnej debacie o przyszłości architektury.
~kafal
