Rok 2026 to przedostatni rok obecnej perspektywy finansowej Unii Europejskiej i jednocześnie jeden z ostatnich momentów, w których przedsiębiorcy mogą korzystać z szerokiej oferty instrumentów wsparcia. To także prawdopodobnie ostatni rok z tak dużą liczbą konkursów i wciąż relatywnie wysokimi budżetami poszczególnych programów. Na jakie możliwości mogą więc liczyć firmy planujące rozwój i inwestycje?
Firmy, niezależnie od wielkości, mogą w 2026 r. składać wnioski zarówno o wsparcie projektów badawczo-rozwojowych, jak i inwestycyjnych. Duża część środków będzie również dostępna w formie pożyczek z możliwością częściowego umorzenia, obejmujących cyfryzację, efektywność energetyczną i zielone inwestycje. Przedsiębiorcy powinni zwrócić uwagę na harmonogramy naborów oraz odpowiedni dobór instrumentów, aby w pełni wykorzystać dostępne fundusze.
Ścieżka SMART – filar wsparcia innowacji
Podstawowym konkursem dotacyjnym dla przedsiębiorców pozostaje Ścieżka SMART. W 2026 r. program ten został podzielony na dwa odrębne typy konkursów: projekty badawczo-rozwojowe oraz projekty inwestycyjne.
W obszarze B+R zaplanowano aż pięć naborów. Dwa konkursy skierowane do sektora MŚP (luty-marzec oraz październik-listopad) zostaną uzupełnione naborem dla dużych przedsiębiorstw (marzec-maj), a także dwoma konkursami konsorcjalnymi realizowanymi w okresie wiosennym oraz letnio‑jesiennym. Wszystkie te działania będą wspierać prowadzenie prac badawczo‑rozwojowych prowadzących do powstania innowacyjnych w skali krajowej rozwiązań.
Część inwestycyjna Ścieżki SMART będzie dostępna wyłącznie dla MŚP. Wiosenny nabór (kwiecień-maj 2026) umożliwi finansowanie wdrożeń wyników prac B+R, w tym zakupu maszyn i urządzeń czy realizacji inwestycji budowlanych, pod warunkiem że projekt prowadzi do wprowadzenia do oferty przedsiębiorstwa innowacyjnych produktów lub procesów.
W obu typach konkursów nadal możliwe będzie finansowanie kosztów internacjonalizacji oraz szkoleń. Z kolei koszty związane z tzw. zielonymi inwestycjami oraz cyfryzacją zostały w dużej mierze przeniesione do instrumentów pożyczkowych.
Platforma STEP – technologie krytyczne i bezpieczeństwo gospodarcze
W 2026 r. kontynuowane będzie wsparcie w ramach Platformy STEP, której celem jest rozwój i wdrażanie technologii krytycznych w trzech obszarach: biotechnologii, technologii cyfrowych i deep‑tech oraz technologii czystych i zasobooszczędnych.
Projekty mogą dotyczyć zarówno rozwoju technologii krytycznych wnoszących na rynek UE innowacyjny lub przełomowy element o znaczącym potencjale gospodarczym (ścieżka A), jak i działań służących ograniczaniu strategicznej zależności Unii Europejskiej (ścieżka B). Nabory będą prowadzone regularnie w okresie wiosenno‑jesiennym i są dostępne zarówno dla MŚP, jak i dla dużych przedsiębiorstw.
Efektywność energetyczna i OZE
Wciąż dostępne są istotne środki na projekty związane z poprawą efektywności energetycznej oraz rozwojem odnawialnych źródeł energii. Do 27 lutego trwa nabór na finansowanie działań z zakresu efektywności energetycznej, w tym budowy magazynów energii w dużych i średnich przedsiębiorstwach, w formie pożyczki z możliwością umorzenia.
Do 10 marca przedsiębiorcy mogą składać wnioski o dofinansowanie projektów wysokosprawnej kogeneracji, natomiast do końca kwietnia dostępne jest wsparcie dla inwestycji w OZE, obejmujących wytwarzanie biometanu lub energii elektrycznej i cieplnej z biogazu, wraz z opcją budowy magazynów energii. Dodatkowy konkurs wspierający bezpieczeństwo energetyczne, realizowany z Funduszu Modernizacyjnego, planowany jest na wiosnę i będzie miał formę wsparcia dotacyjno‑pożyczkowego.
Gospodarka o Obiegu Zamkniętym
W okresie letnim (czerwiec-lipiec 2026) przedsiębiorcy z makroregionu Polski Wschodniej będą mogli ubiegać się o dofinansowanie wdrożeń wynikających z zatwierdzonych przez PARP modeli biznesowych w obszarze Gospodarki o Obiegu Zamkniętym. Konkurs umożliwi finansowanie zarówno zakupu maszyn i urządzeń, jak i inwestycji budowlanych bezpośrednio związanych z transformacją w kierunku GOZ.
Cyfryzacja przedsiębiorstw
Na czerwiec 2026 r. wstępnie planowany jest nabór dla MŚP na dofinansowanie wdrażania nowoczesnych technologii cyfrowych. Wsparcie obejmie m.in. automatyzację procesów, wdrażanie systemów cyfrowych w produkcji, rozwiązania oparte na analizie danych, sztucznej inteligencji oraz cyberbezpieczeństwie. Przedsiębiorstwa będą mogły zarówno nabywać gotowe technologie, jak i zlecać ich wykonanie na potrzeby własnej działalności.
Przetwórstwo
We wrześniu 2026 r. zaplanowano konkurs inwestycyjny dla przetwórców rolnych z sektora MŚP. Przedsiębiorstwa będą mogły sfinansować m.in. budowę nowych obiektów przetwórczych, magazynowych i laboratoryjnych, zakup maszyn do przetwarzania, magazynowania i pakowania, a także inwestycje prośrodowiskowe, takie jak oczyszczalnie, pompy ciepła czy magazyny energii.
Poziom dofinansowania sięgający 60 proc. kosztów projektu, maksymalna kwota wsparcia do 10 mln zł oraz budżet naboru przekraczający 850 mln zł czynią ten instrument jednym z bardziej atrakcyjnych konkursów zaplanowanych na 2026 rok.
Konkursy regionalne i inne instrumenty
Uzupełnieniem oferty krajowej pozostają konkursy regionalne, dostępne w poszczególnych województwach. Przykładowo w województwie dolnośląskim można ubiegać się o wsparcie inwestycji w instalacje OZE, magazyny energii czy poprawę efektywności energetycznej linii produkcyjnych, natomiast województwo podkarpackie planuje nabór dedykowany magazynom energii.
W 2026 r. ruszą również pierwsze nabory z Funduszy Norweskich, koncentrujące się m.in. na zielonej przedsiębiorczości i innowacjach. Zapowiedziano także dwa nowe instrumenty pożyczkowe z umorzeniem: na automatyzację i cyfryzację oraz na cyfrową i zieloną transformację przedsiębiorstw. Trwają ponadto prace nad ustawą powołującą Fundusz Bezpieczeństwa i Obronności, który ma stanowić nowe źródło finansowania inwestycji związanych z bezpieczeństwem i obronnością, w tym projektów o podwójnym zastosowaniu.
~Zuzanna Galińska, ekspertka Centrum Kompetencji Funduszy Unijnych w Banku Millennium
